سوختگی آسیب پوست و نسج‌های عمیق‌تر است که توسط حرارت، مایعات داغ، آتش، برق یا مواد کیمیاوی ایجاد می‌شود. در افغانستان سوختگی با تندور، چای و دیگ داغ، بالون گاز و بخاری زیاد است، به خصوص در اطفال و زنان. کمک‌های اولیه سریع و درست با آب جاری سرد آسیب را کم می‌کند. سوختگی‌های بزرگ یا عمیق به تداوی در شفاخانه ضرورت دارند.
علایم
پوست سرخ و دردناک (سوختگی خفیف)
تاول و درد شدید (سوختگی عمیق‌تر)
پوست سفید، قهوه‌ای یا سیاه که ممکن درد کم داشته باشد (سوختگی بسیار عمیق)
پندیدگی
تنفس دود: سرفه، گرفتگی صدا، دوده اطراف بینی یا دهن، مشکل در تنفس
علت‌ها
آب، چای، شیر یا روغن داغ
تندور، آتش باز و بخاری
نشت و انفجار بالون گاز
سیم‌ها و ساکت‌های برق
مواد کیمیاوی مانند تیزاب
اطفالی که نزدیک دیگ داغ، بخاری یا آتش گذاشته شوند
جلوگیری
اطفال را از تندور، اجاق، بخاری و نوشیدنی‌های داغ دور نگه دارید
دسته دیگ‌ها را به طرف داخل بچرخانید و چای داغ را از دسترس اطفال دور نگه دارید
بالون و نل‌های گاز را برای نشت بررسی کنید و بالون را بیرون یا در جای پرهوا نگه دارید
با داکتر صحبت کنید
بدون بیرون رفتن از خانه، از طریق ویدیو، تماس صوتی یا چت مشوره بگیرید.
ساکت‌های برق را بپوشانید و سیمهای خراب را ترمیم کنید
مواد کیمیاوی و تیل خاک را در جای مصئون و دور از اطفال نگه دارید
تداوی
سوختن را متوقف کنید: شخص را از حرارت دور کنید و شعلهها را با غلتاندن در کمپل خاموش کنید
سوختگی را هرچه زودتر برای ۲۰ دقیقه با آب جاری سرد سرد کنید
انگشتر، ساعت و لباس نزدیک سوختگی را بکشید، مگر اینکه به پوست چسپیده باشد
روی آن را با تکه پاک یا پلاستیک غذا آرام بپوشانید
خمیر دندان، مسکه، روغن، تخم، خاکستر، ماست یا یخ روی سوختگی نگذارید و تاولها را نترکانید
پاراسیتامول برای درد؛ سوختگی‌های بزرگ، عمیق یا عفونی به شفاخانه ضرورت دارند و بدون داکتر دواهای نسخهای را شروع نکنید
پرسش‌های معمول
آیا روی سوختگی خمیر دندان یا ماست بمالم؟
نخیر. خمیر دندان، ماست، مسکه، روغن و دیگر روشهای خانگی حرارت را در پوست نگه میدارند، ممکن باعث عفونت شوند و تداوی سوختگی را مشکلتر میسازند. تنها از آب جاری سرد استفاده کنید و سپس با تکه پاک بپوشانید.
آیا پس از یک ساعت برای سرد کردن سوختگی دیر است؟
نخیر. سرد کردن با آب جاری تا ۳ ساعت پس از سوختگی هنوز مفید است. برای ۲۰ دقیقه سرد کنید، اما نوزادان و اطفال خوردسال را گرم نگه دارید تا بیش از حد سرد نشوند.
