گاززدگی (مسمومیت با کاربن مونوکساید از بخاری و صندلی)
Carbon monoxide poisoning (heaters and sandali)
کاربن مونوکساید گازی بی‌رنگ و بی‌بو است که از سوختن ذغال، چوب، ذغال‌چوب، گاز یا تیل خاک تولید می‌شود. در افغانستان هر زمستان بسیاری از مردم به خاطر صندلی، بخاری و هیترهای گازی در اتاق‌های بسته، به خصوص هنگام خواب، گاززده می‌شوند. این گاز می‌تواند در ظرف چند ساعت باعث آسیب مغزی و مرگ شود و تمام اعضای یک فامیل ممکن یکجا گرفتار شوند.
علایم
سردردی
سرچرخی و ضعف
دلبدی و استفراغ
گیجی و خواب‌آلودگی
نفس‌تنگی و درد قفسه سینه
بیهوشی، حمله (تشنج) یا بیدار نشدن
چند نفر یا حیوان در یک اتاق در یک وقت مریض شوند
علت‌ها
سوختاندن ذغال، ذغال‌چوب یا چوب در صندلی زیر لحاف در اتاق بسته
بخاری یا هیتر گازی که دودکش (نل) آن بند است یا ندارد
خوابیدن در حالی که بخاری یا هیتر روشن است
روشن کردن جنراتور یا انجن موتر در داخل خانه یا گراج بسته
پختن غذا با گاز یا ذغال در اتاقی که هوا ندارد
جلوگیری
هرگز با صندلی، بخاری ذغالی یا هیتر گازی روشن در اتاق بسته نخوابید
مطمئن شوید که هر بخاری دودکش سالم دارد که پیش از زمستان پاک شده است
هر وقت چیزی در داخل خانه می‌سوزد، یک کلکین یا روزنه را کمی باز نگه دارید
هرگز ذغال سوزان یا گُل‌کرده را برای گرم کردن اتاق داخل نیاورید
جنراتور را در داخل خانه روشن نکنید
در صورت امکان از آله هشداردهنده کاربن مونوکساید استفاده کنید
تداوی
فوراً همه را به هوای تازه بیرون ببرید و دروازه‌ها و کلکین‌ها را باز کنید
اگر بی‌خطر است، بخاری یا هیتر را خاموش کنید
کمک بخواهید و شخص را به شفاخانه ببرید، حتی اگر احساس بهتری کند
اگر شخص نفس نمی‌کشد و شما بلد هستید، تنفس مصنوعی و فشار قفسه سینه را شروع کنید
شفاخانه‌ها اکسیجن با جریان بلند می‌دهند
به شخصی که خواب‌آلود یا بیهوش است غذا یا نوشیدنی ندهید
پرسش‌های معمول
آیا بوی کاربن مونوکساید را حس کرده می‌توانم؟
نخیر. کاربن مونوکساید رنگ و بو ندارد و به همین دلیل بسیار خطرناک است. ممکن دود موجود باشد، اما خود زهر حس نمی‌شود. هوای تازه و دودکش سالم تنها محافظت مطمئن است.
آیا اگر ذغال صندلی دیگر سرخ نباشد، بی‌خطر است؟
نخیر. ذغال و ذغال‌چوب حتی وقتی خاموش به نظر می‌رسند، هنوز کاربن مونوکساید تولید می‌کنند. با صندلی در اتاق بسته نخوابید.
