سنگ گرده
Kidney stones
سنگ گرده ذرات سخت معدنی است که در داخل گرده ساخته می‌شود و می‌تواند از راه حالب به طرف مثانه حرکت کند. این مریضی در افغانستان، به‌خصوص در هوای گرم و در کسانی که آب کم می‌نوشند، شایع است. سنگی که حرکت می‌کند درد بسیار شدید پیدا می‌کند؛ بسیاری از سنگ‌های کوچک خود به خود خارج می‌شوند، اما بعضی به تداوی ضرورت دارند.
علایم
- درد ناگهانی و شدید در پهلو یا کمر که به پایین شکم یا کشاله ران می‌رسد
- درد موج‌دار؛ مریض آرام نشسته نمی‌تواند
- خون در ادرار (گلابی، سرخ یا قهوه‌یی)
- دلبدی و استفراغ
- سوزش ادرار یا ادرار زیاد
- تب و لرزه اگر همراه با عفونت باشد (حالت عاجل)
علت‌ها
- نوشیدن آب کم، به‌خصوص در گرمی تابستان
- غذای پر نمک و گوشت زیاد
- سابقه فامیلی سنگ گرده
- عفونت‌های تکراری ادرار
- بعضی مریضی‌ها مانند نقرس و چاقی
جلوگیری
- آن قدر آب بنوشید که رنگ ادرار زرد کم‌رنگ باشد، معمولاً دو و نیم تا سه لیتر در روز و در هوای گرم بیشتر
- نمک و گوشت گاو و گوسفند کمتر بخورید
- شیر، ماست و دیگر غذاهای کلسیم‌دار را به اندازه عادی بخورید و قطع نکنید
- آب لیمو در آب ممکن کمک کند
- وزن صحی داشته باشید
تداوی
- دوای ضد درد که داکتر توصیه می‌کند
- نوشیدن مایعات زیاد تا سنگ کوچک خارج شود
- گاهی دوایی که حالب را آرام می‌سازد و داکتر نسخه می‌کند
- سنگ‌های کلان ممکن به شکستن با امواج (لیتوتریپسی)، کشیدن با دوربین یا عملیات ضرورت داشته باشند
- معاینات برای دانستن نوع سنگ و جلوگیری از سنگ‌های تازه
- به جای مراجعه به داکتر از دواهای گیاهی سنگ‌شکن استفاده نکنید
پرسش‌های معمول
آیا سنگ گرده دوباره پیدا می‌شود؟
تقریباً نیم کسانی که یک بار سنگ داشته‌اند در ۵ تا ۱۰ سال آینده دوباره سنگ پیدا می‌کنند. نوشیدن آب کافی هر روز مهم‌ترین راه جلوگیری از سنگ‌های تازه است.
آیا باید شیر و ماست را قطع کنم؟
نخیر. قطع کردن غذاهای کلسیم‌دار حتی می‌تواند بعضی انواع سنگ را زیاد سازد. شیر و ماست را به اندازه عادی بخورید و به جای آن نمک را کم کنید، مگر اینکه داکتر شما چیز دیگری بگوید.