شری
Measles
شری یوه ډېره ساري ویروسي ناروغي ده چې د هوا له لارې خپرېږي، کله چې اخته کس ټوخی یا پرنجی وکړي. دا ناروغي ډېری هغه ماشومان اخته کوي چې واکسین شوي نه وي. شری د سینه بغل (نمونیا)، سخت اسهال، ړوندوالي او د مغزو د پړسوب لامل کېدای شي، او په افغانستان کې، په ځانګړې توګه په خوارځواکو ماشومانو کې، د ماشومانو د مړینې یو عام لامل دی. د واکسین دوه دوزه قوي ساتنه برابروي.
نښې نښانې
- لوړه تبه
- ټوخی، د پوزې بهېدل او سرې اوبلنې سترګې
- د خولې دننه د غومبورو پر داخلي برخه کوچني سپین ټکي
- سرې دانې چې له مخ او د غوږونو له شا پیلېږي او د بدن لاندې برخو ته خپرېږي
- ستړیا او د اشتها کمښت
- په ځینو ماشومانو کې اسهال
لاملونه
- د شري ویروس
- له اخته کس څخه د څاڅکو تنفس
- ویروس تر ۲ ساعتونو پورې د خونې په هوا کې پاتې کېدای شي
- واکسین نه کېدل یا دوهم دوز نه اخیستل
- خوارځواکي او د ویټامین A کمښت ناروغي سخته کوي
مخنیوی
- د شري واکسین دوه دوزه چې د ماشومانو په عادي پروګرام کې وړیا ورکول کېږي (شاوخوا ۹ او ۱۸ میاشتې عمر کې)
- د شري د واکسین په کمپاینونو کې برخه واخلئ
- ناروغ ماشوم د دانو له راښکاره کېدو تر ۴ ورځو وروسته پورې له نورو ماشومانو او امیندوارو ښځو لرې وساتئ
- ښه تغذیه او ماشومانو ته ویټامین A
درملنه
- داسې درمل نشته چې د شري ویروس له منځه یوسي
- د ویټامین A دوزونه چې روغتیايي کارکوونکی یې ورکوي، اختلاطات او سترګو ته زیان کموي
- ډېر مایعات، د خوړو او د مور شیدو ورکولو ته دوام
- د تبې لپاره پاراسیټامول، د لارښوونې سره سم
- سترګې په پاکو اوبو په نرمۍ پاکې کړئ
- انټي بیوټیک یوازې هغه وخت چې ډاکټر میکروبي اختلاط لکه سینه بغل پیدا کړي
- له ډاکټر پرته انټي بیوټیک یا نور نسخه لرونکي درمل مه پیلوئ
عامې پوښتنې
زما ماشوم مخکې شری تېر کړی. ایا لا هم واکسین ته اړتیا لري؟
هغه ماشومان چې په رښتیا یې شری تېر کړی، د ټول عمر لپاره خوندي دي، خو نورې دانې لرونکې ناروغۍ ډېری وخت له شري سره اشتباه کېږي. په هر حال د واکسین ورکول خوندي دي، نو د واکسین مهالوېش تعقیب کړئ.
ولې د شري لپاره ویټامین A ورکول کېږي؟
شری په بدن کې ویټامین A کموي چې سترګو ته زیان رسولی شي او ناروغي سخته کوي. هغه ویټامین A چې روغتیايي کارکوونکی یې ورکوي، د ړوندوالي او مړینې خطر کموي.