اسهال حاد و کم‌آبی بدن
Acute diarrhoea and dehydration
اسهال حاد یعنی دفع مواد غایطه شل یا آبکی سه بار یا بیشتر در روز که کمتر از دو هفته دوام کند. این یکی از عام‌ترین مریضی‌های اطفال افغانستان است، به خصوص در تابستان. خطر اصلی کم‌آبی، یعنی از دست رفتن آب و نمک‌های بدن، است که می‌تواند طفل خوردسال را در ظرف یک روز بکشد. محلول او‌آر‌اس و زنک زندگی را نجات می‌دهند.
علایم
- سه بار یا بیشتر مواد غایطه شل یا آبکی در روز
- دل‌پیچه
- استفراغ در بعضی موارد
- تشنگی و خشکی دهن
- ادرار کمتر یا تیره
- فرورفتگی چشم‌ها، و فرورفتگی ملاغ سر در نوزادان
- پوستی که پس از چندک گرفتن آهسته برمی‌گردد، خواب‌آلودگی یا ضعف در کم‌آبی شدید
علت‌ها
- ویروس‌هایی مانند روتاویروس، میکروب‌ها و پرازیت‌ها
- نوشیدن آب ناصحی
- خوردن غذای آلوده یا خراب شده
- نشستن دست‌ها پس از تشناب یا پیش از غذا دادن به اطفال
- استفاده از بوتل شیر که پاک کردن آن مشکل است
جلوگیری
- در ۶ ماه اول تنها شیر مادر بدهید
- واکسین روتاویروس به عنوان بخشی از واکسین‌های معمول اطفال
- آب جوش داده شده یا تصفیه شده بنوشید
- پس از تشناب و پیش از تهیه غذا یا غذا دادن به اطفال دست‌ها را با صابون بشویید
- به جای بوتل شیر از پیاله استفاده کنید
- از تشناب استفاده کنید و غذا را پوشیده نگه دارید
تداوی
- پس از هر بار اسهال او‌آر‌اس را به جرعه‌های کوچک با پیاله یا قاشق بدهید
- اطفال: زنک روزانه برای ۱۰ تا ۱۴ روز، طبق هدایت کارمند صحی
- شیر مادر و غذا دادن را ادامه دهید
- کم‌آبی شدید به مراقبت عاجل در مرکز صحی ضرورت دارد
- برای بیشتر اسهال‌های آبکی انتی‌بیوتیک لازم نیست
- به اطفال دوای ضد اسهال ندهید و بدون داکتر انتی‌بیوتیک یا دیگر دواهای نسخه‌ای را شروع نکنید
پرسش‌های معمول
چقدر او‌آر‌اس به طفلم بدهم؟
به طور تقریبی، پس از هر بار اسهال به طفل کمتر از ۲ سال حدود یک چهارم تا نیم پیاله، و به طفل بزرگ‌تر نیم تا یک پیاله بدهید. آن را آهسته با قاشق بدهید. اگر طفل استفراغ کرد، ۱۰ دقیقه صبر کنید و دوباره آهسته‌تر بدهید.
چرا برای اسهال زنک داده می‌شود؟
زنک به جور شدن روده کمک می‌کند، اسهال را کوتاه‌تر و خفیف‌تر می‌سازد و احتمال اسهال دوباره را در چند ماه آینده کم می‌کند.