زکام (ریزش)
Common cold
زکام د پزې او ستوني یو سپک ویروسي انتان دی. دا ناروغي په ټولو عمرونو کې، په ځانګړې توګه په ژمي کې، ډېره عامه ده او ماشومان ښايي په یوه کال کې څو ځله زکام شي. ډېری خلک په ۷ تر ۱۰ ورځو کې پخپله ښه کېږي. انټي بیوټیک په زکام کې ګټه نه کوي، ځکه چې لامل یې ویروس دی.
نښې نښانې
- د پزې بهېدل یا بندېدل
- پرنجی
- د ستوني درد یا خارښت
- ټوخی
- سپکه تبه، ډېر په ماشومانو کې
- ستړیا او د بدن سپک درد
لاملونه
- د زکام ویروسونه (ډېری وخت رینوویروسونه)
- د ناروغ کس د ټوخي یا پرنجي څاڅکي
- سترګو، پزې یا خولې ته د هغو لاسونو وړل چې ککړو ځایونو ته لګېدلي وي
- په ژمي کې ګڼې کوټې چې تازه هوا یې کمه وي
مخنیوی
- لاسونه په اوبو او صابون سره زیات ومینځئ
- د ټوخي یا پرنجي پر مهال خوله او پزه پټه کړئ
- له هغو خلکو سره چې زکام لري له نږدې تماس څخه ډډه وکړئ
- که امکان ولري کوټې ته تازه هوا پرېږدئ
- ګیلاس او دستمال له نورو سره شریک مه کوئ
درملنه
- آرام وکړئ او ګرمې اوبه، چای او ښوروا ډېر وڅښئ
- د تبې او درد لپاره پاراسیټامول یا ایبوپروفین، د درملو د لارښوونې سره سم
- د ستوني د درد لپاره په ګرمو مالګینو اوبو غرغره
- د پزې د بندېدو لپاره د مالګینو اوبو څاڅکي، په ځانګړې توګه ماشومانو ته
- د ټوخي لپاره یوه کاچوغه شات (هېڅکله له یو کال کم عمر ماشوم ته نه)
- انټي بیوټیک په زکام کې ګټه نه کوي — د ډاکټر له مشورې پرته انټي بیوټیک یا نور نسخه یي درمل مه پیلوئ
عامې پوښتنې
ایا زکام ته انټي بیوټیک ته اړتیا لرم؟
نه. زکام ویروسونه پیدا کوي او انټي بیوټیک یوازې پر باکتریاوو اغېز کوي. بې ضرورته انټي بیوټیک خوړل ضمني اغېزې لري او باکتریاوې د درملو پر وړاندې مقاومې کوي.
تر کومې مودې پورې زکام نورو ته لېږدولی شم؟
د زکام د خپرېدو ډېر احتمال د نښو په لومړیو ۲ تر ۳ ورځو کې وي، خو تر یوې اونۍ پورې هم خپرېدای شي. د لاسونو مینځل او د ټوخي پر مهال د خولې پټول ستاسو کورنۍ ساتي.