د ویټامین D کمښت
Vitamin D deficiency
ویټامین D له بدن سره د کلسیم په جذب او د هډوکو او عضلو په پیاوړي ساتلو کې مرسته کوي. ډېری ویټامین D په پوستکي کې د لمر له رڼا جوړېږي، نو هغه کسان چې ډېر وخت په کور دننه وي یا پوستکی یې ډېری پټ وي په خطر کې دي. کمښت یې په افغانستان کې عام دی، په ځانګړي ډول په ښځو او کوچنیو ماشومانو کې. په ماشومانو کې د راشیتیزم (کږو پښو) او په لویانو کې د کمزورو او دردناکو هډوکو لامل کېږي، خو مخنیوی او درملنه یې اسانه ده.
نښې نښانې
- په سپک حالت کې ډېری وخت نښې نه لري
- ستړیا او عمومي دردونه
- د هډوکو درد، په ځانګړي ډول په ملا، کوناټي او پښو کې
- د عضلو کمزوري او په زینو ختلو یا پاڅېدو کې ستونزه
- په ماشومانو کې: کږې پښې، ناوخته ګرځېدل، ورو وده او ناوخته غاښونه
- د کلسیم د کمښت له امله د عضلو کش کېدل یا رپېدل
لاملونه
- په لمر کې لږ وخت تېرول او ډېری وخت په کور دننه پاتې کېدل
- هغه جامې چې بهر ډېری پوستکی پټوي
- تیاره پوستکی د ویټامین D جوړولو لپاره ډېر لمر ته اړتیا لري
- هغه ماشومان چې یوازې د مور شیدې خوري او د ویټامین D څاڅکي نه اخلي، په ځانګړي ډول که مور هم کمښت ولري
- هغه خواړه چې هګۍ، کب او غني شوي خواړه پکې لږ وي
- چاغوالی، د پښتورګو یا ځیګر ناروغي او ځینې درمل لکه د مرګي درمل
مخنیوی
- په ډېرو ورځو کې ۱۵ تر ۳۰ دقیقې مخ، مړوندونه او لاسونه لمر ته ونیسئ، د بېلګې په توګه د کور په انګړ کې