مریضی مزمن گرده
Chronic kidney disease
مریضی مزمن گرده یعنی گرده‌ها در طول ماه‌ها یا سال‌ها آهسته آهسته توانایی پاک کردن مواد زاید و آب اضافی از خون را از دست می‌دهند. شایع‌ترین علت‌های آن مرض شکر و فشار بلند خون است. اکثراً تا مراحل آخر علامه ندارد، پس کسانی که در خطر هستند باید منظم معاینه ادرار و خون کنند. مراقبت وقت می‌تواند پیشرفت آن را آهسته کند و از ضرورت به دیالیز جلوگیری کند.
علایم
- در مراحل اول معمولاً علامه ندارد
- پندیدگی پاها، بند پا یا روی
- خستگی و ضعف
- ادرار زیادتر یا کمتر از معمول، یا ادرار کف‌دار
- بی‌اشتهایی، دلبدی و خارش پوست (در مراحل بعدی)
- نفس‌تنگی
علت‌ها
- مرض شکر
- فشار بلند خون
- عفونت‌های تکراری گرده، یا سنگ گرده که راه ادرار را بند کند
- استفاده طولانی از دواهای ضد درد مانند ایبوپروفن یا دیکلوفیناک
- مریضی‌های ارثی گرده
- بند شدن راه ادرار، مثلاً به سبب کلان شدن پروستات
جلوگیری
- شکر خون و فشار خون را خوب کنترول کنید
- اگر مرض شکر، فشار بلند یا سابقه فامیلی دارید، سالانه معاینه ادرار و خون (کریاتینین) کنید
- بدون داکتر به طور منظم دواهای ضد درد مانند ایبوپروفن و دیکلوفیناک نخورید
- نمک کمتر بخورید، آب کافی بنوشید و سگرت نکشید
- عفونت ادرار و سنگ گرده را زود تداوی کنید
تداوی
- کنترول فشار خون و شکر خون با دوای داکتر
- غذای مناسب برای گرده: نمک کمتر، و مشوره داکتر یا متخصص تغذیه درباره پروتین و پوتاشیم
- تداوی کم‌خونی و مشکلات استخوان که از مریضی گرده پیدا می‌شوند
- معاینه منظم خون و ادرار برای پیگیری کار گرده
- دیالیز یا پیوند گرده اگر گرده‌ها از کار بمانند
- به هر داکتر و دواخانه بگویید که مریضی گرده دارید، زیرا بسیاری دواها به مقدار کمتر ضرورت دارند
پرسش‌های معمول
آیا مریضی مزمن گرده همیشه به دیالیز می‌رسد؟
نخیر. بیشتر کسانی که مریضی گرده در مرحله اول دارند هیچ وقت به دیالیز ضرورت پیدا نمی‌کنند، به‌خصوص اگر فشار خون و شکر خون خوب کنترول شود و از دواهای مضر دوری شود.
کدام دوای ضد درد برای گرده من مصئون‌تر است؟
پاراسیتامول به مقدار عادی معمولاً انتخاب مصئون‌تر است. از خوردن منظم ایبوپروفن، دیکلوفیناک و دواهای مشابه بدون اجازه داکتر خودداری کنید.