د پښتورګو اوږدمهاله ناروغي
Chronic kidney disease
د پښتورګو اوږدمهاله ناروغي دا معنا لري چې پښتورګي د میاشتو یا کلونو په اوږدو کې ورو ورو له وینې څخه د فاضله موادو او اضافي اوبو د پاکولو وړتیا له لاسه ورکوي. تر ټولو عام لاملونه یې د شکرې ناروغي او د وینې لوړ فشار دي. ډېری وخت تر وروستیو پړاوونو پورې نښې نه لري، نو هغه کسان چې په خطر کې دي باید په منظم ډول د متیازو او وینې معاینه وکړي. ژره پاملرنه یې پرمختګ ورو کولی شي او د ډیالیز د اړتیا مخه نیولی شي.
نښې نښانې
- په لومړیو پړاوونو کې معمولاً نښې نه لري
- د پښو، بجلکو یا مخ پړسوب
- ستړیا او کمزوري
- له عادي حالت زیاتې یا لږې متیازې، یا ځګ لرونکې متیازې
- بېاشتهايي، زړه بدوالی او د پوستکي خارښت (په وروستیو پړاوونو کې)
- ساه لنډي
لاملونه
- د شکرې ناروغي
- د وینې لوړ فشار
- د پښتورګو تکراري انتانات، یا ډبرې چې د متیازو لار بندوي
- د درد ضد درملو لکه ایبوپروفین یا ډیکلوفیناک اوږدمهاله کارول
- د پښتورګو ارثي ناروغۍ
- د متیازو د لارې بندېدل، د بېلګې په توګه د پروستات د غټېدو له امله
مخنیوی
- د وینې شکر او فشار ښه کنټرول کړئ
- که د شکرې ناروغي، لوړ فشار یا کورنۍ تاریخچه لرئ، هر کال د متیازو او وینې (کریاټینین) معاینه وکړئ
- له ډاکټر پرته په منظم ډول د درد ضد درمل لکه ایبوپروفین او ډیکلوفیناک مه خورئ
- لږه مالګه وخورئ، کافي اوبه وڅښئ او سګرټ مه څکوئ
- د متیازو انتان او ډبرې ژر درملنه کړئ
درملنه
- د ډاکټر په درملو د وینې فشار او شکر کنټرول
- پښتورګو ته مناسب خواړه: لږه مالګه، او د پروټین او پوتاشیم په اړه د ډاکټر یا د تغذیې د متخصص مشوره
- د وینې د کمښت او د هډوکو د هغو ستونزو درملنه چې د پښتورګو له ناروغۍ پیدا کېږي
- د پښتورګو د کار د څارنې لپاره د وینې او متیازو منظمه معاینه
- که پښتورګي له کاره ولوېږي، ډیالیز یا د پښتورګي پیوند
- هر ډاکټر او درملتون ته ووایاست چې د پښتورګو ناروغي لرئ، ځکه ډېری درمل کمې اندازې ته اړتیا لري
عامې پوښتنې
ایا د پښتورګو اوږدمهاله ناروغي تل ډیالیز ته رسېږي؟
نه. ډېری هغه کسان چې د پښتورګو ناروغي یې په لومړي پړاو کې وي هېڅکله ډیالیز ته اړتیا نه پیدا کوي، په ځانګړې توګه که د وینې فشار او شکر ښه کنټرول شي او له زیانمنو درملو ډډه وشي.
کوم د درد ضد درمل زما پښتورګو ته ډېر خوندي دي؟
پاراسیټامول په عادي اندازه معمولاً ډېر خوندي انتخاب دی. له ډاکټر پرته د ایبوپروفین، ډیکلوفیناک او ورته درملو له منظم کارولو ډډه وکړئ.